Bezpośrednim zagrożeniem życia może być reakcja alergiczna nazywana wstrząsem anafilaktycznym. Taka reakcja występuje u osób uczulonych (alergicznych) po wniknięciu do ich ciała substancji uczulającej (alergenu). Śmierć takich poszkodowanych może nastąpić w ciągu kilku minut. Duża śmiertelność jest spowodowana obrzękiem dróg oddechowych, co powoduje ich niedrożność (powietrze nie może przedostawać się do płuc). Najczęstszymi przyczynami wystąpienia wstrząsu anafilaktycznego są:
- leki (np. penicylina i jej pochodne, aspiryna, sulfonamidy i inne);
- pokarmy (np. jajka, orzechy, owoce morza, cytrusy i inne);
- ukąszenia przez owady (np. pszczoły, szerszenie, osy i inne);
- rośliny (np. pyłki traw, pyłek kwiatowy drzew w okresie kwitnienia i inne).
Rozpoznawanie wstrząsu anafilaktycznego
Najczęstszymi objawami wstrząsu anafilaktycznego są:
- niewydolność oddechowa – oddech staje się krótki i przyspieszony;
- reakcja skórna – skóra staje się intensywnie czerwona i piekąca (swędząca); objawy pojawiają się najpierw na twarzy, następnie na górnej połowie klatki piersiowej i mogą objąć całą powierzchnię skóry (w tych miejscach widzimy wysypkę albo grudki);
- obrzęk języka, warg, gardła – pojawia się chrypka.
Innymi objawami wstrząsu są:
- kichanie, kaszel;
- ucisk w klatce piersiowej;
- sino-niebieskie zabarwienie warg i ust;
- zawroty głowy;
- nudności i wymioty.
Postępowanie we wstrząsie anafilaktycznym
Jeżeli podejrzewasz wstrząs anafilaktyczny to:
1. Zadzwoń pod numer 112 lub 999.
2. Zastanów się, co mogło wywołać taką reakcję, jakie leki przyjmuje poszkodowany.
3. Poszkodowanego utrzymuj w pozycji siedzącej, aby ułatwić oddychanie albo ułóż w pozycji bocznej.
| Wstrząs i reakcja anafilaktyczna | ||
| Objawy | Jak postępować? | |
| Wstrząs |
||
| |
obniżony stan świadomości |
1. Ułożyć poszkodowanego na plecach, unieść nogi 20-30 cm w górę. |
| |
skóra chłodna i pokryta lepkim potem | 2. Okryć kocem poszkodowanego, aby utrzymywać ciepło. |
| |
nudności, wymioty | |
| |
przyspieszony oddech | |
| Reakcja anafilaktyczna |
||
| |
niewydolność oddechowa | 1. Telefon pod numer 112 lub 999. |
| |
reakcja skórna | 2. Zastanów się, co mogło wywołać taką reakcję, jakie leki przyjmuje poszkodowany. |
| |
obrzęk języka, warg, gardła | 3. Poszkodowanego utrzymuj w pozycji siedzącej, aby ułatwić oddychanie albo ułóż w pozycji bocznej. |
| |
kichanie, kaszel | |
| |
ucisk w klatce piersiowej | |
| |
sino-niebieskie zabarwienia warg i ust | |
| |
zawroty głowy | |
| |
nudności, wymioty | |